Pojam art terapija (Art Therapy) se odnosi na terapiju kroz likovni izraz. Art terapija spada u grupu kreativnih terapija ili terapija umetnošću (Arts Therapies), zajedno sa terapijom muzikom (Music Therapy), drama-terapijom (Drama Therapy), te terapijom plesom i pokretom (Dance and Movement Therapy). Britanski pristup u art terapiji je najrazvijeniji i najuticajniji u Evropi, te su mnoge zemlje preuzele model britanskih studija.

Art terapija je vrsta psihoterapije u čijem je fokusu likovno izražavanje kao sredstvo ekspresije emocija i misli, te razrešavanja psiholoških konflikata. Art terapiju treba razlikovati od „umetnosti kao terapije“ (Arts in Health), koja podrazumeva inherentna terapijska svojstva umetnosti i ne zahteva specifičan psihoterapijski trening osobe koja asistira u kreativnom procesu. Za razliku od toga, praksa art terapije, poput ostalih psihoterapija, zahteva visoku stručnost, zrelost i iskustvo terapeuta, te svest o potrebi za kontinuiranim ličnim i profesionalnim usavršavanjem. Pojmovi art terapija i art psihoterapija se koriste jednoznačno.

Gde i kako se koristi art terapija?

Art terapija se sprovodi u individualnom ili grupnom kontekstu često s najranjivijim populacijama klijenata – decom, psihički obolelima, osobama sa razvojnim poteškoćama, u procesu žalovanja, palijativnoj nezi, starijim osobama, zavisnicima itd. U Velikoj Britaniji i većini evropskih zemalja kvalifikacija art terapeuta stiče se završetkom postdiplomskih studija u trajanju od dve godine koje, uz teorijski i praktični deo, uključuju i 720 sati prakse u direktnom radu s klijentima, kao i 90 sati psihoterapije.

Kratka istorija

Art terapija kao profesija počela je sredinom 20. veka, nastajući samostalno u zemljama engleskog govornog područja i evropskim zemljama. Umetnost je u to vreme bila korišćena iz različitih razloga: komunikacija, podsticanje kreativnosti kod dece i u verskom kontekstu. Rani umetnički terapeuti koji su objavili izveštaje o svom radu, priznavali su uticaj estetike, psihijatrije, psihoanalize, rehabilitacije, obrazovanja u ranom detinjstvu i umetničkog obrazovanja, u različitom stepenu, na njihovu praksu.

Britanski umetnik Adrijan Hil je došao do termina art terapija 1942. godine. Hil, koji se oporavlja od tuberkuloze u sanatorijumu, otkrio je terapeutske prednosti crtanja i slikanja dok se oporavljao. Napisao je da je vrednost umetničke terapije u „potpunom zaokupljanju uma (kao i prstiju)…oslobađanju kreativne energije često inhibiranog pacijenta“, što je omogućilo pacijentu da „izgradi snažnu odbranu od svojih nesreća“. Svojim kolegama pacijentima je predlagao umetnički rad. To je započelo njegov rad na art terapiji, što je dokumentovano 1945. u njegovoj knjizi ,,Umetnost protiv bolesti".