Meditacija je prirodan proces posmatranja sopstvenog uma i upoznavanja sa njim. Ona nije kontrola uma niti borba sa njim, kao što se često misli, kao što nije ni neka tajanstvena, aksetska praksa. Može se reći da je meditacija smireno stanje organizma sa glavnim ciljem umirivanja i opuštanja uma bivanjem u sadašnjem trenutku. Podrazumeva praksu u kojoj se koristi svesnost i fokusirana pažnja na određeni predmet, misao ili aktivnost kako bi se postiglo mentalno jasno i emocionalno stabilno stanje.

Zajedničko za sve vrste meditacije je da pokušavaju um da dovedu u stanje mira. Prvo uz pomoć tehnika fokusiranja na nešto, a nakon toga bi um trebao da se zadrži u tom stanju smirenosti i jasnoće, stanju meditacije. Meditacija je prvo akcija, a onda stanje.

Istorijat

Ovo je praksa koja je stara hiljadama godina. Naime, pronađeni su pećinski crteži datirani od 5 do 3. veka pre nove ere koji prikazuju ljude koji sede u položaju veoma sličnom meditativnoj pozi – prekrštene noge, ruke položene na kolena, ukočen pogled delimično spuštenih kapaka.

Znanje pećinskog čoveka se usmenim putem prenosilo budućim generacijama, polažući na taj način temelj nastanku moderne civilizacije. Ipak, samo rođenje meditacije vezujemo za istočnjačke religije, sve do sredine 20. veka, kada je postala veoma popularna i u zapadnom svetu.

Meditacija se praktikuje u brojnim religijskim tradicijama. Najraniji zapisi o meditaciji (džijana) nalaze se u drevnim hinduističkim tekstovima poznatim kao Vede, i meditacija igra istaknutu ulogu u kontemplativnom repertoaru hinduizma i budizma. Od 19. veka, azijske meditativne tehnike proširile su se i na druge kulture gde su takođe pronašle primenu u neduhovnim kontekstima, kao što su posao i zdravlje.

Vrste meditacije

Meditacije mogu biti vođene, kada nas kroz meditaciju vode instrukcije i glas učitelja ili nekog drugog ili samostalne, uz pomoć naučene tehnike. Po predmetu na koji se fokusiraju, meditacije su razne: anapana je meditacija na dah, vipasana na senzacije na telu, postoje meditacije na sliku učitelja, plamen sveće, tačku na zidu, cvet ili jantru, u nekim vrstama meditacije se fokusiramo na mantre, mindfulness je tehnika meditacije prihvaćena u savremenoj psihoterapijskoj praksi. Iako su tehnike meditacije različite, cilj i dobrobiti su iste.